Kompetencje trenera outdoor

1. Trenerzy Integracji Zespołów - prowadzą zajęcia integracyjne, budujące lub wzmacniające zespoły, oparte na koncepcji "nauki przez doświadczenie"
2. Trenerzy Szkoleń - prowadza także zajęcia o charakterze edukacyjnym oparte na koncepcji "nauki przez doświadczenie" (experiential learning), uczą konkretnych umiejętności lub zachowań

1. Przez "zajęcia outdoor" rozumie się zajęcia szkoleniowe lub budujące, integrujące albo wzmacniające zespoły wykorzystujące koncepcję "nauki przez doświadczenie" (experiential learning) oraz co najmniej jeden z poniższych elementów:
   1. gry terenowe,
   2. sport amatorski lub wyczynowy
   3. różne formy rekreacji lub kształcenia na wolnym powietrzu
   4. techniki militarne lub wojskowe
   5. wiedzę o przetrwaniu w trudnych warunkach (survival) Zajęciami outdoor - w rozumieniu niniejszego opracowania - nie są więc formy o charakterze czysto rekreacyjnym lub zabawowym

2. Przez "trenera outdoor rozumie się osobę prowadzącą zajęcia outdoor.

1. znajomość podstawowych zasad nauczania
   1. trener wie, na czym polega nauka przez doświadczenie
   2. trener zna zasady i style uczenia się dorosłych
   3. trener potrafi aranżować sytuacje i środowisko sprzyjające uczeniu, eksperymentowaniu i dyskusji
   4. trener potrafi szukać analogii pomiędzy zachowaniem w ćwiczeniu a zachowaniem w pracy zespołowej
   5. trener potrafi określić prawidłowe cele danego wydarzenia opartego na koncepcji "nauki przez doświadczenie"

2. wiedza o funkcjonowaniu zespołu
   1. trener rozumie cykl życia zespołu
   2. trener rozumie różnice pomiędzy grupą a zespołem
   3. trener rozróżnia specyfikę różnych typów zespołów: zadaniowych, projektowych, stałych, dużych i małych, w zależności od kultury organizacyjnej i specyfiki stawianych przed zespołem celów
   4. trener jest świadom ról zespołowych
   5. trener rozumie istotę synergii wynikającej z pracy zespołowej
   6. trener wie czym są konflikty, jaka jest ich rola i jak je rozwiązywać

3. rozumienie istoty pracy zespołowej w firmie
   1. trener zna różne typy problemów, z jakimi borykają się zespoły w firmach
   2. trener potrafi spojrzeć na zespół przez pryzmat takich wskaźników jego funkcjonowania, jak koszty edukowania, czas pracy, pensje, uzyskiwane wyniki itp.
   3. trener potrafi spojrzeć na zespół z każdej perspektywy: członka zespołu, szefa zespołu, osoby spoza zespołu współpracującej z nim, zarządu firmy

4. poprawna własna autoprezencja
   1. trener wygląda schludnie, jest w stroju adekwatnym do formy zajęć outdoor
   2. trener nie wywołuje swoim komunikatem niewerbalnym uczuć negatywnych (np. strachu)
   3. trener wyraża się zrozumiale i precyzyjnie
   4. trener mówi w sposób barwny i atrakcyjny, przyciągający uwagę
   5. trener ma poprawną dykcję i artykulację

5. umiejętność przygotowania programu zajęć integracyjnych lub wzmacniających zespół, dopasowanych do potrzeb grupy
   1. trener potrafi przeprowadzić analizę potrzeb grupy
   2. trener dysponuje bogatym wachlarzem kilkudziesięciu ćwiczeń, z których potrafi wybrać te najbardziej pasujące do celów zajęć i specyfiki uczestników
   3. trener potrafi świadomie dobrać kolejność ćwiczeń, rozumiejąc konsekwencje takiego doboru
   4. trener potrafi przewidzieć czas trwania danego ćwiczenia
   5. trener umie zmodyfikować ćwiczenia tak, by mogły realizować zróżnicowane cele w wielu grupach zajęciowych
   6. trener potrafi tak dobrać i poprowadzić ćwiczenia by angażować wszystkich uczestników

6. zdolność panowania na grupą podczas zajęć
   1. trener potrafi wzbudzić swoja osobą szacunek w grupie
   2. trener potrafi zmotywować grupę do wysiłku
   3. trener jest na tyle stanowczy, by kulturalnie odmówić grupie prawa do zachowań niebezpiecznych lub niezgodnych z celem zajęć
   4. trener potrafi opanować grupę uczestników o zróżnicowanych osobowościach
   5. trener potrafi odpowiednio reagować na konflikty w grupie
   6. trener potrafi radzić sobie z tzw. trudnymi uczestnikami

7. umiejętność doboru poziomu trudności fizycznej (sportowej) zajęć do specyfiki grupy
   1. trener zna gry o różnym stopniu intensywności fizycznej i emocjonalnej
   2. trener potrafi dobrać gry w taki sposób, by zrealizować cel zajęć bez narażenia uczestników na zbytnie przemęczenie lub stres, ale też nudę
   3. trener zna gry, które w ramach jednego scenariusza oferują rożne role zespołowe - łagodne i trudne fizycznie - co pozwala zaspokoić oczekiwania zróżnicowanych grup

8. umiejętność dobrania odpowiedniego terenu (pleneru) do danego programu
   1. trener posiada szeroka znajomość różnych miejsc, które może wykorzystać do przeprowadzenia zajęć outdoor
   2. trener potrafi trafnie ocenić dany plener pod kątem przydatności do zajęć outdoor o danej specyfice (np. wodne, górskie)
   3. trener potrafi odpowiednio oznakować i zabezpieczyć plener, adekwatnie do programu zajęć, pogody, wielkości i specyfiki grupy uczestnikow
   4. trener stosuje się do przepisów dot. korzystania z danego pleneru (np. lasu państwowego, plaży publicznej)

9. umiejętność bezpiecznego prowadzenia zajęć
   1. trener rozumie zagrożenia dla bezpieczeństwa fizycznego i psychicznego uczestników, które wynikają ze specyfiki outdoor
   2. trener potrafi dobrać zajęcia do możliwości fizycznych i psychicznych grupy
   3. trener prowadzi zajęcia w taki sposób, by cała grupa mogła z nich bezpiecznie skorzystać
   4. trener zna zagrożenia typowe dla danej gry, podejmuje działania prewencyjne i minimalizujące skutki zagrożeń
   5. trener ukończył kurs pierwszej pomocy, posiada też odpowiednią apteczkę podczas zajęć
   6. trener przygotowuje uczestnikom zajęć niebezpiecznych regulamin zajęć i instruuje ich na początku zajęć w zakresie zasad bezpieczeństwa
   7. trener posiada plan awaryjny na wypadek załamania pogody w czasie zajęć

1. wszystkie umiejętności trenera integracji zespołu
2. umiejętność przygotowania programu szkolenia dopasowanego do potrzeb grupy
   1. trener dysponuje bogatym wachlarzem kilkudziesięciu ćwiczeń, z których potrafi wybrać te, które odnoszą się do danego tematu szkolenia i specyfiki danej grupy (jej potrzeb rozwojowych, kultury pracy zespołowej, nastawienia do zajęć outdoor i możliwości fizycznych)
   2. trener zna każde swoje ćwiczenie, rozumie jego kontekst edukacyjny (tematykę, poziom zaawansowania), wie w którym momencie szkolenia je stosować
   3. trener potrafi wprowadzać w swoich ćwiczeniach modyfikacje dostosowujące je do potrzeb konkretnych grup i sytuacji

3. umiejętność przeprowadzenia edukacyjnych zajęć opartych na koncepcji "nauki przez doświadczenie"
   1. analizuje i omawia wnioski z ćwiczeń - prowadzi dyskusje podsumowującą ćwiczenie
   2. pozwala grupie dostrzec analogie pomiędzy wnioskami z abstrakcyjnej gry a tematyką szkolenia (np. delegowaniem)
   3. omawia z grupą możliwe zastosowanie wyciągniętych z ćwiczenia wniosków w codziennej pracy zawodowej
   4. poprzez prezentowanie praktycznych przykładów z życia zawodowego tworzy analogie pomiędzy sytuacjami zawodowymi a sytuacjami, które zaistniały w ćwiczeniu

4. umiejętność udzielenia grupie informacji zwrotnej po ćwiczeniu
   1. trener obserwuje grupę podczas ćwiczenia, analizuje jej zachowania i proces realizacji zadań
   2. trener po ćwiczeniu w przyjazny, zrównoważony i zgodny z zasadami tzw. feedbacku udziela grupie (jako całości, nie indywidualnym osobom) informacji zwrotnej dot. jej pracy

5. umiejętność przygotowania oceny potencjału rozwojowego grupy po szkoleniu
   1. trener przygotowuje po szkoleniu pisemną ocenę grupy (jako całości, nie indywidualnych członków), analizując jej silne i słabe strony związane z tematyką szkolenia
   2. trener przedstawia przełożonemu uczestników lub menedżerowi personalnemu sugestie dot. dalszej pracy z grupę (coaching, szkolenia itp.) wynikające z jego obserwacji