Sposób prowadzenia szkoleń

Szkolenie w terenie nie powinno opierać się na modelu, w którym prowadzący mówi, a uczestnicy słuchają. Rolą szkoleniowca w większym stopniu jest wspieranie procesu samouczenia niż nauczanie. Coraz częściej mówimy więc nie o trenerach, lecz facilitatorach.

Dla większości osób zajmujących się szkoleniami oczywiste jest, że tradycyjnymi technikami można przekazywać specjalistyczną wiedzę dotyczącą np. informatyki czy księgowości. Ale trudno poprzez wykład czy prezentację rozwijać umiejętności tzw. miękkie - negocjacji, pracy w zespole, komunikacji itp.

Do tego dochodzi brak wyłączności na rację. W dziedzinach twardych często istnieje tylko jedno rozwiązanie problemu - determinuje to prawodawstwo czy matematyka. W dziedzinach miękkich, społecznych, nikt nie ma monopolu na rację. Rozwiązań danego problemu będzie tyle, ile osobowości i charakterów uczestników szkolenia. Postawa, wcześniejsze doświadczenia czy charakter wpływają na to, w jaki sposób komunikujemy się, pracujemy z ludźmi i samymi sobą. Nikt nie może więc odgórnie nauczyć nas właściwych metod pracy i samorozwoju. Może jedynie zaprezentować użyteczne techniki, stworzyć atmosferę sprzyjająca uczeniu i wesprzeć nas w rozwiązywaniu własnych problemów. Dlatego wykład czy prezentacja tu nie zadziała - ona może być tylko częścią szkolenia.

Wychodząc z tego założenia, coraz więcej uczestników oczekuje od prowadzących zajęcia, że nie będą trenerami, lecz facilitatorami. Facilitator, to ktoś, kto wspiera i ułatwia proces samouczenia i samorozwoju. Jego rolą w mniejszym stopniu jest dostarczanie wiedzy, a w większym - zapewnienie takiej struktury szkolenia, w której uczestnicy będą się efektywnie uczyć i sami dochodzić do rozwiązań postawionych problemów.

Podstawowym założeniem pracy facilitatora jest to, że nie powinien on występować w roli "dostawcy gotowych rozwiązań". Uczestnicy muszą rzecz jasna wiedzieć, że pracują z kimś, kto ma bogate doświadczenie w danej dziedzinie, potrafi pracować z ludźmi i ma umiejętność rozwiązywania problemów. Jednak nie przychodzi on na szkolenie, by zaprezentować to, co ma do powiedzenia, i wyjść. "Jestem tu, byśmy wspólnie zastanowili się nad tematem szkolenia, jestem tak samo przygotowany do dyskusji jak wy, nikt nie jest lepszy" - powinien uświadomić uczestnikom na samym początku.